Koudemiddelkeuze

Alle koudemiddelen op een rijtje
 

 


NH3

Afbeelding: koudemiddelen

Ammoniak (scheikundige formule NH3) is een stof die bij zeer lage concentraties goed te ruiken is. Daarnaast is het in bepaalde mengverhoudingen met zuurstof explosief en brandbaar. Ammoniak reageert met water tot een basiche oplossing. Een base is chemisch gezien de tegenpool van een zuur, en heeft een bijtende werking. Omdat het menselijk lichaam voor het grootste deel uit water bestaat, is ammoniak voor de mens een potentieel gevaar, waarbij passende beschermingsmiddelen (gelaatmasker, handschoenen, detectie apparatuur, etc) benodigd zijn. 

Ammoniak is een koudemiddel wat vanaf het begin van de 20e eeuw is toegepast. In de jaren 50 is het grotendeels verdrongen door de chemische koudemiddelen, die de hierboven genoemde gevaarlijke eigenschappen niet hadden.

Binnen de koudetechniek staat NH3 de laatste jaren weer in de belangstelling. De toepassing ervan in koel- en vriesinstallaties wordt vanuit de overheid (milieu) gepromoot middels subsidie regelingen. Gezien de veiligheidsrisico's belemmert de andere kant van de overheid (vergunningsverlening, brandweer) de toepassing.

NH3 wordt als koudemiddel gestimuleerd omdat het geen bijdrage heeft tot het broeikaseffect. Om de veiligheidsrisico's zoveel mogelijk te beperken, wordt NH3 veelal toegepast in combinatie met een koudedrager. Een koudedrager is een stof die de koude overdraagt van de koelinstallatie naar een warmtewisselaar (luchtkoeler) 

 

 


CO2

Afbeelding: CO2_logo

Een ander natuurlijk koudemiddel met potentie is CO2. Veld koeltechniek heeft in 2008 als eerste in Nederland een koel- en vriesinstallatie ontworpen, waarbij CO2 als koudemiddel wordt ingezet. Bij lagere omgevingstemperaturen is het rendement van CO2 veel beter dan het rendement van een geoptimaliseerde energiezuinige installatie die gebruik maakt van een synthetisch koudemiddel. Bij hogere buiten temperaturen vindt de compressie plaats boven het kritische punt in het fasen diagram. Vandaar dat de installatie een trans-critische CO2 koelinstallatie genoemd wordt.

 

De ontwerpdrukken van een installatie die gebruik maakt van het koudemiddel CO2 zijn veel hoger: tot 140 Bar. Dit stelt extra eisen aan de constructie van de installatie onderdelen.

 

CO2 kan ook ingezet worden als koudedrager. In dat geval wordt het CO2 deel gekoeld door middel van een separate NH3 installatie. We noemen dit een cascade installatie.

 

We kennen ook cascadesystemen waar CO2 wordt rond gepompt, en gecomprimeerd door CO2 compressoren.
 


Synthetische koudemiddelen

Alle synthetische koudemiddelen bestaan uit kool-waterstoffen (HFK's). Deze koolwaterstoffen zijn niet explosief, giftig en/of brandbaar en breken de ozonlaag niet af. Wel leveren koolwaterstoffen een bijdrage aan het broeikast effect. De meest gebruikte koudemiddelen zijn:

 

R507: toegepast in koel en vriestoepassingen

R134a: toegepast in koel en klima toepassingen

R407c: toegepast in koel toepassingen


 


Welk koudemidel is energiezuinig ?

Welk koudemiddel en of systeem is nu het energie zuinigste?

 

Dit is afhankelijk van de toepassing: koelen of vriezen:


koelen

Installatietype energieverbruik Investering Veiligheid
NH3 pompsysteem 100 120 2500 kg NH3
NH3-CO2 cascade installatie zonder CO2 compressoren 113 140 300 kg NH3, 2000 kg CO2
NH3 Pekasol indirect systeem 126 140 300 kg NH3, 2000 kg CO2
R407c geoptimaliseerd 106 100 900 kg R407c
 

 

 

 

 

 


 

Bij koelen heeft een NH3 pomp installatie dus het beste rendement. NH3 echter stelt meer eisen aan bedienend personeel, en aan veiligheid in verblijfruimtes. Een NH3 emissie leidt direct tot een onveilige situatie en in veel gevallen tot productschade. De meerinvestering kan bij grotere koelcapaciteiten (700 kW) worden terugverdiend.

 

De "second best" op basis van energieverbruik is R407c. De meerinvestering van een NH3-CO2 koelinstallatie laat zich moeilijk terugverdienen.

 

 

In geval van vriezen ziet het er als volgt uit:

 


vriezen

Installatietype energieverbruik Investering Veiligheid
NH3 pompsysteem 108 130 2500 kg NH3
NH3-CO2 cascade installatie zonder CO2 compressoren 100 140 300 kg NH3, 2000 kg CO2
R507 geoptimaliseerd 105 100 900 kg R507


 

Bij vriestoepassing heeft NH3-CO2 met CO2 compressoren het beste rendement, maar vraagt ook de hoogste investering. Alleen bij lage temperaturen (-35 °C) zoals in bij voorbeeld een invriestunnel of platenvriezers is de meerinvestering terug te verdienen. R507 is in dit geval de meest economische oplossing, op de voet gevolgd door NH3 pomp.

 

En wanneer moet u nu kiezen voor CO2 transcritisch? Als gedurende het jaar een vrij constante koudevraag hebt, waarbij de koudevraag niet door de buitentemperatuur maar door uw proces bepaald wordt kan de meerinvestering op basis van energieverbruik binnen 5 jaar worden terugverdiend.